Bnamard - Blog

Blog
Trees are crying ..Are u listening?

Արգիճի 2010-08-27 00:00 ԷկոԼուր Արգիճի գետի վրա փոքր ՀԷԿ-ի անօրինական կառուցման եւ գետի հիմնական վտակը` Գայլաձորը, Վայոց Ձորի մարզ ուղղելու դեմ բողոքող Գեղարքունիքի մարզի բնակիչների նկատմամբ իրավապահ մարմինների գործողություններն առաջացրել է հասարակական բողոք: 45 կազմակերպություն միավորող Էկոլոգիական հասարակական դաշինքի հայտարարության մեջ մասնավորապես ասված է. «Մենք` Էկոլոգիական հասարակական դաշինքի անդամ կազմակերպությունների ներկայացուցիչներս, հայտնում ենք մեր մտահոգությունը Արգիճի գետի անօրինական ջրօգտագործման ու շինարարության առումով ՀՀ իրավապահ մարմինների կողմից ձեռնարկված գործողությունների կապակցությամբ: Ս.թ. հուլիսի 19-ին Գեղարքունիքի մարզի մի խումբ բնակիչներ կազմակերպել էին բողոքի ակցիա` փակելով Երևան-Մարտունի մայրուղին և այդպիսով հրավիրելով ՀՀ իշխանությունների ու լրատվամիջոցների ուշադրությունը իրենց իրավունքների ոտնահարման փաստի վրա: Բողոքն ուղղված էր Արգիճի գետի հիմնական վտակի` Գայլաձորի հունը փոքր ՀէԿ կառուցելու նպատակով դեպի Վայոց Ձոր ուղղելու դեմ, որի արդյունքում մոտ 30 հազար բնակչություն ունեցող 5 համայնք` Վերին Գետաշենը, Ներքին Գետաշենը, Մադինան, Գեղհովիտը և Վաղաշենը կարող են զրկվել ջրի միակ աղբյուրից: Տվյալ խնդրի կապակցությամբ ստեղծված միջգերատեսչական հանձնաժողովի և ՀՀ նախագահին առընթեր Սևանի հիմնախնդիրների հանձնաժողովի կողմից պարզվեց, որ ՀԷԿ-ի շինարարությունն իրականացվել էր «Զանգեզուր Էքսիմպ» ընկերության կողմից և ապօրինի էր: Առայժմ առկա չէ տեղեկատվություն անօրինականությունը վերացնելու և մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու ուղղությամբ տարվող գործողությունների մասին: Փոխարենը հայտնի է դարձել, որ իրավապահ մարմինները սկսել են հարցաքննությունների շարք` պարզելու գյուղացիների կողմից ձեռնարկված ակցիայի կազմակերպիչների անունները: Կարծում ենք, որ Գեղարքունիքի գյուղացիներն իրականացրել են իրենց սահմանադրական`արտահայտվելու և խաղաղ, առանց զենքի հավաքներ անցկացնելու ազատությունները` բարձրաձայնելու խնդիրը և պաշտպանելու իրենց կյանքի իրավունքը: Դատապարտում ենք ՀՀ իրավապահ մարմինների գործողությունները, որոնք ապօրինի գործունեության մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու փոխարեն ճնշում են գործադրում և քրեական հետապնդում նախաձեռնում իրենց ոտնահարված իրավունքները պաշտպանող քաղաքացիների նկատմամբ: Պահանջում ենք ՀՀ իրավապահ մարմիններից` վերացնել անօրինական կառույցները, պատժել պատասխանատուներին և ապահովել գյուղացիների սահմանադրական իրավունքները»: Դաշինքի հայտարարությանը միացել են 14 տարածքային Օրհուս կենտրոններ, Հայաստանի տարբեր մարզերի հասարակական կազմակերպություններ, երիտասարդական կանաչ շարժման հասարակական ակտիվիստներ, մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններ, առանձին մարդիկ: Նախօրեին «Ժառանգություն» քաղաքական կուսակցությունը հանդես էր եկել Գեղարքունիքի բնակիչների նկատմամբ իրավապահ մարմինների գործողությունների դատապարտմամբ և պահանջել էր ՀՀ գլխավոր դատախազությունից պատժել այդ գործողություններն իրականացրած քննիչներին: Հայտարարության տակ ստորագրել են` «ԷկոԼուր» տեղեկատվական կազմակերպությունը, «Շողեր» միություն» ՀԿ-ն, «Հայ կանայք հանուն առողջության և առողջ շրջակա միջավայրի» ՀԿ-ն, «Հանուն մարդկային կայուն զարգացման ասոցիացիա» ՀԿ-ն, «Էկոտուրիզմի ասոցիացիա» ՀԿ-ն, «Հայկական բուսաբանական ընկերություն» ՀԿ-ն, «Թռչնասերների կենտրոն» ՀԿ-ն, «Սբ. Սանդուխտ տիկնանց միություն» ՀԿ-ն, «Էկոլոգիական անվտանգության ապահովման և ժողովրդավարության զարգացման» ՀԿ-ն, «Տապան» էկո-ակումբ» ՀԿ-ն, «Էկո-Գլոբ» ՀԿ-ն, «Բիոսոֆիա» ՀԿ-ն, «Բուրգ» երիտասարդական բնապահպանական ՀԿ-ն, «Մարտունու կանանց համայնքային խորհուրդ» ՀԿ-ն, Սախարովի անվան մարդու իրավունքների պաշտպանության կենտրոնը, Դիլնետ-սերվիս կրթական ՀԿ-ն, Լորե ակումբ, Թռչունների պաշտպանության միությունը, Գավառի Օրհուս կենտրոնը, Երեւանի Օրհուս կենտրոնը, Կապանի Օրհուս կենտրոնը, Գորիսի Օրհուս կենտրոնը, Դիլիջանի Օրհուս կենտրոնը, Իջեւանի Օրհուս կենտրոնը, Ստեփանավանի Օրհուս կենտրոնը, Ալավերդու Օրհուս կենտրոնը, Վանաձորի Օրհուս կենտրոնը, Եղվարդի Օրհուս կենտրոնը, Եղեգնաձորի Օրհուս կենտրոնը, Գյումրու Օրհուս կենտրոնը, Հրազդանի Օրհուսի կենտրոնը, Ապարանի Օրհուս կենտրոնը, Մարիամ Սուխուդյանը: Հաղթանակ! Ես համոզված եմ, որ ցանկացած հասարակական ու ազգային հնչեղության հիմնախնդիր կարելի է հաղթահարել այսպես միաձայն ու միաբան լինելով: Սա է քաղաքացիական հասարակություն կառուցելու ճանապարհը: Յուրաքանչյուրս կոչված ենք տեր կանգնելու մեր սահմանադրական իրավունքների պաշտպանության համար: ... Հուսով եմ, որ մեր տարածաշրջաններում յուրաքանչյուր ապօրինի ձեռնարկում կստանա նման հակահարված, ինչպիսին ստացան Արգիճիի հարցում այն պաշտոնյաները, որոնք ձգտում էին իրենց անօրինական գործողություններով ոտնահարել մեր իրավունքները: /Արարատ Ալիխանյան.Դիլիջան / http://ecolur.org/hy/news/2010-08-27/1324/ SHNORHAKALUTYUN Hayastani Hanrapetutyan, Gexarquniqi marzi ev masnavorapes Martunu taracashrjani bnakichneri anunic mer xorin shnorhakalutyunn enq haytnum` * EAHK Erevani grasenyak-Gohar Ghazinyanin * Mardu iravunqneri pashtpanin * Ecolur HK- Inga Zar...afyanin * Transparensi HK - Sona Ayvazyanin * Ayn hamaynqapeterin, ovqer irenc bnakchutyany menak chtoxecin * Jarangutyun,, kusakcutyany * Ekodashinqi andamnerin * Ayn ZLM-nerin, ovqer ays ameny chisht lusabanecin * HH Orhus kentronneri cancin * Hanrapetutyan bolor Hk-nerin * Martunecinerin, ovqer pashtpanecin irenc sahmanadrakan iravunqy Bolor bolorin ovqer ajakcecin mez ays djvarin gorcum, ovqer tekuz mek luma nerdrum unecan, ev ognecin haxtanak tanelu. Inc tvum e, vor CEZ shnorhakalutyun e haytnum naev SEVANA LICHy, ir prkutyan hamar janq u errand chxnayelu hamar. Sa iskapes HAXTANAK e, chgitem, miguce jamanakavor, mez haxtanakac kzgang ajn depqum, erb aporini karucvac ambartaknery qandvac, ev bnutyany hascvac vnasnery poxhatucvav klinen, bayc amen depqum dzerq bervacic el enq shnorhakal. SHNORHAKALUTYUN սկզբից մինչև..... Խորին շնորհակալություն եմ ուզում հայտնել դպրոցի բոլոր այն աղջկներին, ովքեր հերոսաբար պայքարեցին եվ կշարունակեն պայքարել, մինչև վերջ, օրինակ դառնալով բոլոր նրանց, ում իրավունքները այսօր շարունակում են ոտնահարվել: Ուզում եմ նաև նշել, որ ամենևին չեմ նեղանում այն երեխաներից, որոնք հանգամանքներից ելնելով իմ դեմ ցուցմունքներ են տվել,հերքել են առկա փաստերը: Մի ամբողջ կրթածնողաիրավահամակարգ դուրս էր եկել այդ նուրբ, անպաշտպան իգական սեռի ներկայացուցիչների դեմ: Դե պատկերացրեք, ինչ դրության մեջ պետք է երեխաներն հայտնվեն, որ օտար կամավորներին հարազատան և պատմեն իրենց նկատմամբ ամենավերջին բռնությունների մասին: Ուր? ես ծնող կոչեցյալ, ուր? ես տնօերնի կողմից նշանակված դաստիարակ, մանկավարժ, հոգեբան, բժիշկ, տնօրեն, ուր? Քանի քանի անգամներ, երեխաները Ձեր դուռն են թակել, Ձեզ օգնության կանչել, փրկություն մուրացել? Իսկ դու’ք հանցագործներ, իմանալով ճշմարտությունը, երեխաներին շարունակել եք այլասեռել, ձեր հասկացմամբ սա է ձեռք մեկնելը? երբ անչափահաս երեխաներին փակի տակ պահելով պղծել եք, շոշափել, համբուրել, բռնացել, արթնացրել եք նրա հասունացումը ժամանակից շուտ ու կա ?որևէ մեկը, որ կարող է ժխտել, որ հենց նմանատիպ “վերաբերմունքն” է հետագայում դառնում թրաֆիքինգի պատճառ: Երեխան իր իսկ մանկավարժների կողմից տարիներ շարունակ հատուկ բռնասեռական դաստիարակություն ստանալուց հետո, արդեն իր կյանքը միայն փողոցներում կամ այլ երկրներում մարմինը վաճառելուց է պատկերացնում: Այո’ դուք եք կերտում այս երեխաների պղծված ճակատագրերը օվ~ մանկավարժներ, տնօրեններ եվ այդ մանկապիղծներին սատարողներ: Ու այս փթած, բորբոսնած, արատավորված համակարգում անպաշպան անչափահաս էակը չունի որևէ մեկը ում նա կարող է դիմել եվ դա հերիք չէ, նա պատժի է ենթարկվում, երբ փորձում է բարձրաձայնել իր նկատմամբ կատարված բռնությունների մասին: Սա պատահեց աշակերտուհիներից մեկի հետ, երբ ողջ Էրեբունու քննչահանցակազմը, մանկապիղծների դպրոցը` տնօրենի գլխավորությամբ, տուժած երեխու վախվորած մայրը, բոլորը դուրս էին եկել այս աղջկա դեմ: Ու նրան մնում էր միայն ետ վերցնել իր նախնական ցուցմունքները, ավելին` գրեր, որ այդ ամենը` կամավորներից մեկի`իմ դրդմամբ է եղել, ես եմ նրան հրահրել հանցավոր արարքի, որն է զրպարտություն Լ.Ավագյանի նկատմամբ: Ահա երեխան բարձրաձայնեց, մենք արձագանքեցին, իսկ այժմ մեզ է պետք փրկել: Առաջին անգամ, երբ գնացի ոստիկանություն, էնպես էի համակրում ոստիկաններին, ահա, սրանք այն փրկիչներն են, որոնք երեխաներին կազատեն բռնարարների ճանկերից եվ կարգապահություն կհաստատվի դպրոցում: Առանց փաստաբան մի միամիտ Մարիամ էի այն ժամանակ, երբ պարզվեց, դեռ իմ կաշին է պետք փրկել նրանցից: Յոթ ժամ շարունակ ոստիկանությունում էի, գիշեր էր հիշում եմ, երբ դուրս եկա այդ տխուր շենքից, ես երբևիցէ որևիցէ տեղ այդպիսի բացասական լիցքերի կուտակում չէի զգացել : Կարծես, բոլոր փոքրագույն, ընչաքաղց կիսահոգիները մի տեղ էին հավաքվել ու իրենց արյունոտ լեզվակները դուրս ցցած լիզում էին բարոյականությունը ու փորձում իրենցով անել: Ժամեր, ամիսներ, ահա արդեն տարին է լրանում, երբ ինձ մեղադրանք առաջադրեցին սկզբից զրպարտության, հետո` սուտ մատնության հոդվածով/մինչեվ հինգ տարի ազատազրկում, ի դեպ դա ավել է քան Ավագյանի պատիժը/: Ուր էիր օրենք? ուր էիր խիղճ, ուր էին այդ վեհ գաղափարհների կրողները…? Էլ ում դուռ ասես չենք թակել, որ երեխաների ահազանգը հնչեցնենք, տեղ հասցնենք… Եկեղեցի, ՄԱԿ, Հետախուզական կենտրոն, պատգամավոր, հետաքննող լրագրողներ, ամեն ամենին~ բայց երեխաների օգնության կանչը միայն արձագանք գտավ կես տարի հետո քաջ լրագրող Սյուզան Սիմոնյանի կողմից միայն, որն այն ժամանակ աշխատում էր Հ1-ում, և ով այս ռեպորտաժներից հետո արժանացավ էլ այնտեղ չաշխատելուն: Աղմուկը այնքան բարձր էր, այնքան համատարած, որ Հ1-ի տնօրինությունը պատճառաբանելով - ճգնաժամ է…գումար չկա, կրճատեց այդ հիանալի անձնավորությանը Սյուզան Սիմոնյանին, ով մինչև իր վերջին շունչը պայքարում է արդարության համար: Ամենից շատ վրդովեցնող է Եկեղեցու վերաբերմունքը, հիշում եմ, Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ներքնահարկում հավաքվել էինք մի քանի կամավորներով և երիտասարդ քրիստոնյաներով, ներկա էր նաւ մի հասուն կին Հ.Օ.Ֆ.-ից կարծես Լիլիթ էր անունը եվ մի սարկավագ: Երբ հայտնեցինք, որ նման բան ենք լսել նուբարաշենի աղջիկներից, Լիլիթը չզարմացավ, ասեց, -այո դա իրականություն է, ես գիտեմ եվս մի տուժած աղջկա, որն այժմ Փարաքարում է սովորում, նա նույնպես Ավագյանի կողմից ենթարկվել է բռնությունների, բայց սարսափում է այդ մասին հայտնել, ասելով` միևնույն է Ավագյանը անպատժելի է, իսկ ես չեմ ուզում կորցնել կյանքս….Սա մեզ հաղորդեց քրիստոնյա Լիլիթը բոլորի ներկայությամբ: Հետագայում, երբ ոստիկանություն նրանց կանչեցին ցուցմունքներ տալու, նրանք հրաժարվեցին, ասելով ՄԵՐ ՀԱՎԱՏՔԸ ՄԵԶ ԹՈՒՅԼ ՉԻ ՏԱԼԻՍ: Միայն թե հիշեցնեմ, որ իրենց ցուցմունքը կարող էր փոխել շատ շատ բան: Բայց դե իրենց պատվիրանը երևի այլ է չգիտեմ, այն օտար է մեզ, ես դա չեմ հասկանում, եվ չեմ էլ հասկանա, ներեցե’ք “քրիստոնյաներ” ~~ Եվ այսպես պաշտպանենք պաշտպաններին, սկսեց իմ դեմ քրեական հետապնդումը, ես ստորագրություն տվեցի քաղաքից չհեռանալու մասին: Գրեթե ամեն շաբաթ ոստիկանությունում էի, ցուցմունքներ, բացարկներ, միջնորդություններ, բողոքներ, նամակներ, հոդվածներ, ցույցեր, խնդրագրեր~ Կյանքս լի էր արկածներով: Բայց կարծես Էրեբունու քննչականը ավելի անակնկալի եկավ, երբ իր նողկալի սցենարով չընթացավ ֆիլմը, որն էր վախեցնել, ճնշել կամավորին այնքան, որ հետո իրենց առաջարկած ցանկացած տարբերակին համաձայնվեի: Ամիսներ շարունակ ընթացող պայքարը կարծես փորձում էր ավարտվեր, քննչականը առաջարկեց համաներում կիրառել , գործը կարճել ու այդքանով իր գլուխն ազատել այդ աղմուկից, սակայն ես հրաժարվեցի եվ հայտարարեցի, որ շարունակելու եմ պայքարել մինչև դատարան: Էդպես էլ եղավ հիմա գործը դատարանում է, ես դատի եմ տվել Էրեբունու քննչականին` իմ նկատմամբ անհիմն մեղադրանք առաջադրելու համար: Էրեբունու քննչականից գործս տեղափոխվեց Երևանի քննչական վարչություն, ավելի պրոֆֆեսիոնալ ոստիկաններ, եթե Էրեբունիում գործը թարս շիտակ բլանդում էին, ծուռ մուռ կարկտում, էստեղ այդ արվում էր բարձր մակարդակով, աննկատ, կոկիկ~ Բայց արդեն ամուր էինք, փորձառու:~ Հունվարին լ.ավագյանի նկատմամբ գործ հարուցվեց, սակայն իմ գործը շարունակում էր բաց մնալ, լարման մեջ պահել ակտիվիստին կարծես բոլորին ձեռք էր տալիս: Մինչեվ ԱՄՆ դեսպանը չշնորհեց “խիզախ կին” մրցանակը` բնապահպանության եվ երեխաների իրավունքների ոլորտում իմ կատարած աշխատանքների համար: Ուղիղ հաջորդ օրը Երևանի քննչականից զանգ ստացա, որ գործս կարճվել է: Հիմա արդեն իմ հերթն է գործեր բացելու, մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու: Ու չնայած դրան, որ ամենինչ արվեց , որ չբացայատվի հանցագործների երկար ցուցակը` (արագացված դատավճիռ կայացվեց, չլսվեց տուժողների , վկաների կարծիքը , անպատժելի մնաց այն հանցակազմը, որը սատարել է ուսուցչին, կլինի դա դպրոցի հանցնակազմ իր վերնախավով, կլինի դա իրավապահ կամ ավելի ավելի բարձր, ում ձեռնտու չէ բացել կծիկը) միևնույն է ճշմարտությունը չռռում է, ամեն ծակ ու ծուկից: Նա եկել է , որ հաստատվի մեր երկրում մեր միջոցով:~ Որպես թարմ նորություն ուզում եմ հայտնել Ձեզ, որ հայց եմ ներկայացրել Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ՀՀ ոստիկանությունից որպես բարոյական վնասի փոխհատուցում պահանջելով 1 մլն դրամ, քանի որ ոստիկանությունը, ի դեմս ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանի եւ ոստիկանության հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Սայաթ Շիրինյանի, խախտել է իմ անմեղության կանխավարկածը: Մեջ բերում իմ հայցադիմումից: ՀՀ ոստիկանապետ Ալիկ Սարգսյանը, մամլո ասուլիսի ժամանակ պատասխանելով իմ առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ լրագրողների հարցին, հայտարարել է. «Նա անհիմն մեղադրանքով է հանդես եկել, զրպարտել անմեղ մարդկանց եւ անչափահասներին դրդել պատժելի արարքների»: Իսկ ՀՀ ոստիկանության հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Սայաթ Շիրինյանը «Տարեգիր» թերթին տված հարցազրույցում, խոսելով իմ մասին, գործածել է «հանցագործ» բառը: «Բայց ոչ թե հանցագործի համար ինչ-որ կազմակերպություններ հավաքվեն»,- ասել է Սայաթ Շիրինյանը` ի պատասխան մի շարք կազմակերպությունների այն հայտարարության, որով պահանջում էին դադարեցնել քրեական հետապնդումը Սուխուդյանի նկատմամբ: «ՀՀ ոստիկանապետը, հանդես գալով որպես պաշտոնատար անձ եւ իշխանության ներկայացուցիչ, առանց որեւէ վերապահումների ինձ անվանել է «անմեղ մարդկանց զրպարտող եւ անչափահասներին պատժելի արարքների դրդող», իսկ Սայաթ Շիրինյանն ուղղակիորեն եւ առանց վերապահումների ինձ անվանել է «հանցագործ»: Նրանք խոսել են այնպես, կարծես դատարանը իմ նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ է կայացրել, այսպիսով խախտել են իմ անմեղության կանխավարկածի իրավունքը»: Դե ինչ ավարտելով` կասեմ Կոտրենք ներսի անտարբերությունը: Անտարբեր չլինենք կյանքի, երեխայի, ինքներս մեր նկատմամբ: Արդարությանը դառնանք ընկեր, օգնենք այն վերահաստատվի մեր մեջ: Լինենք այն փոփոխությունը, որն ուզում ենք տեսնել մեր երկրում: Բարով www/mariamsukhudyan.info Ինչ Անել? ՋԱՐԴ 2005, 2007, 2010 …Բնություն , հեծանիվներ, Գառնու ձոր, Ազատի կիրճ, քարերի սիմֆոնիա, ֆալշ ակորդներ, քարերով բեռնված առանց պետհամարանիշի բեռնատար… կարծես ծանոթ պատկեր է, չէ՞: Ուղիղ երեք տարի առաջ նույն պատկերն էր, միայն տղաների համազգեստն էր ուրիշ, այն ժամանակ լոմով քարերը ջարդում մանրացնում էին, իսկ այժմ ականատես ենք լինում, թե ինչպես են քարերը տեղավորում առանց համարների բեռնատարում ու մեր մշակույթը «հորով-մորով» անում: 2007 թվականին, երբ աղմուկ բարձրացվեց, կարծես թե կասեցվեց վանդալիզմը` քարերի ջարդը, բայց մեղավորները մնացին անպատիժ: Պատճառը` Գառնու քարերի հուշարձանն ընդգրկված չէր պետության կողմից պահպանվող մշակութային արժեքների ցանկում եւ ոչ էլ հանքավայրի կարգավիճակ ուներ: Ուստի, որպես այդպիսին, հուշարձանը ջարդելը կամ այն կտոր-կտոր անելն ու վաճառելը քրեորեն պատժելի արարք չէր հանդիսանում: Մեծ աղմուկից հետո ՀՀ կառավարությունը հաստատեց Հայաստանի բնության հուշարձանների ցանկը: Երկրաբանական հուշարձանների ցանկում ներառվեց նաեւ Ազատ գետի կիրճում գտնվող «Բազալտե երգեհոն»-ը: Հուշարձանը վնասելն ու կոտրելը քրեական հանցագործություն է. այս անգամ հանցագործն անպատիժ չպիտի մնա և պետք է «ջարդի» գլխավոր պատվիրատուն ՊԱՏԺՎԻ: Եթե սա չբացահայտվի և մեղավորները չպատժվեն, նշանակում է, որ «ջարդի» հովանավորները բարձրաստիճան պաշտոնյաններն են: Հիշեցնենք, որ` - Գառնու Քարերի սիմֆոնիայից իր առանձանտունն է կառուցել Երևանի Ազգային պատկերասրահի տնօրեն Փարավոն Միրզոյանը, տես` http://asekose.com/?p=5377 - կառուցվել է վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի Հայաստանյան մասնաճյուղի տուրիստական կենտրոնը (WWF)` http://hetq.am/am/ecology/bazalt/ - Ականատեսների վկայությամբ՝ Գառնու սիմֆոնիայի քարերով բեռնված մեքենաները դեռ 2007-ին հուշարձանի քարերը տեղափոխում էին Արտաշատ, որտեղ “քարի բիզնես” էին սկսել (մեկ քարը վաճառում էին 250-300 դրամով): Քարերի մի մասն էլ ՀՀ պաշտոնյաներից մեկը գաղտնի օգտագործում էր տեղի սուրբ Հովհաննես եկեղեցին եւ իր առանձնատան պատերը կառուցելու համար: http://www.armtown.com/news/am/prm/20071015/26053/ - գուցե այս ցանկը կիսատ է… ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ ԵՆՔ իրավապահ մարմիններից` բացահայտել ու պատժել բարբարոսության հեղինակներին: ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ ԵՆՔ պատասխանել, թե ինչո՞ւ մինչև օրս չկա պահակակետ և հուշարձանը չի պահպանվում` ըստ օրենքի: Պահանջում ենք սահմանել հատուկ կարգ այս հուշարձանը պահպանելու համար: Ականատեսներ` Լեհ եվ Հայաստանցի հեծանվորդներ....093 426 654 SOS TEGHUT Президенту Российской Федерации Г-ну Дмитрию Медведеву Многоуважаемый господин Президент! Мы, граждане Армении, приветствуем заявленную Вами политику в отношении безопасности окружающей среды и устойчивого развития. Считаем важным, что Россия, обладая значительными природными ресурсами, осознает ответственность перед будущими поколениями за устойчивое природопользование. Мы вместе с Вами и российским народом сопереживаем в связи с человеческими и природными потерями в результате масштабных пожаров в центральной части Российской Федерации и уничтожения трудно восстанавливаемых лесных массивов. Вызовы в отношении потери природных ресурсов стоят и перед нами. В Армении катастрофическими темпами исчезает лес, загрязняются чистейшие водные источники. Эти потери несет не только Армения, но и весь мир. В связи с этим, обращаем Ваше внимание на деятельность российского Внешторгбанка, который намерен выделить кредит размером около 300 миллионов долларов для эксплуатации медно-молибденового месторождения в Техутском лесу, одном из последних девственных лесов Армении. Независимые эксперты и общественность неоднократно указывали на несоответствие Техутского проекта национальному и международному законoдательству, на его экономическую несостоятельность, на нарушение принципов экологической безопасности, на риски загрязнения и потерь водных ресурсов, возникновения оползневых процессов в зоне расположения объектов высокой категории опасности – хвостохранилища, отвалов, содержащих токсичные металлы и др. Руководство ВТБ отказывается вести диалог с общественностью, не отвечает на письма, игнорирует общественный протест, прибегая к силовым методам. Позвольте обратить Ваше внимание, что политика ВТБ привела к тому, что по призыву общественности, многие организации и частные лица отказываются от услуг ВТБ, что не может не сказаться на имидже этого крупного финансового института. Мы также хотим поставить Вас в известность, что решение правительства РА о разработке Техутского месторождения и вытекающие из этого другие решения оспариваются в настоящее время как в местных судебных инстанциях, так и в Европейском суде по правам человека. Многоуважаемый господин Президент, обращаемся к Вам с просьбой убедить российский Внешторгбанк отказаться от финансирования Техутского проекта. Это, по-нашему убеждению, может сыграть положительную роль в укреплении доверия между нашими странами в нынешней непростой ситуации, касающейся социально-экономических отношений. От имени группы S.O.S. Техут и 5 000 граждан, подписавших письмо против Техутского проекта 1.Мамикон Касабян, Армянское Общество Защиты Птиц (BirdLife in Armenia) 2.Жанна Галян, "Экотуристическая ассоциация" 3. Эдгар Енгибарян, координатор Разданского Орхус-центра 4. Никита Заробян, “Член группы защиты Техутских лесов” 5. Сона Айвазян, “Член группы защиты Техутских лесов” 6. Мариам Сухудян, “Член группы защиты Техутских лесов” 7. Нелли Гургенян, “Член группы защиты Техутских лесов” 8.Самвел Оганнесян, председатель НОО ”Велосипед +” 9.Ваграм Согомонян, инициативное движение ”Мы - хозява нашего города” 10. Манэ Акопян, председатель Союза "Народ - хозяин своей страны " 11. Инга Зарафян, президент информационной НПО «ЭкоЛур» 12. Арман Вермишян, Молодежный природоохранный центр "Бург" 13. Геворг Петросян, президент "БиоСофия", координатор Гюмрийского Орхус-центра 14. Елена Манвелян, НПО «Армянские женщины за здоровье и здоровую окружающую среду» 15.Сильва Адамян, НПО Центр любителей птиц 16. Грета Габриелян, Экологическая академия 17. Асмик Асланян, Союз «Шогер» 18. Левон Мацакян, Детский лагерь 19. Кнарик Оганесян, Союз армянских сейсмологов ԿԱՆԱՉԸ ԼՈՒՅՍ Է ԿԱՆԱՉ ԼՈՒՅՍԸ` ՃԱՆԱՊԱՐՀ ԿԱՆԱՉ ՃԱՆԱՊԱՐՀԸ` ԵՐՋԱՆԻԿ ՀԱՋՈՂԱԿ ԿՅԱՆՔ, որն էլ մաղթում եմ քեզ:) SOS KHOSROV Dear Mr. President, The socio-ecological alliance, consisting of 45 non-governmental organizations, would like to draw your attention to the issue of extinction of “Khosrov Forest” state natural reserve. We deem it necessary to review the Government’s resolution (May 24, 2007, N673-N) on creating а state partial reserve of “Gilan” on the territory of “Khosrov Forest” and restore its natural reserve status. By adopting the given resolution a number of Aarhus Convention provisions were deeply violated, the public opinion and that of relevant specialists were ignored. “Gilan” territory is located in the middle of the natural reserve. The change in its status can become a threatening precedent for the division of the natural reserve, which can lay foundation for the extinction of “Khosrov Forest” natural reserve. Adopting such a resolution without the knowledge of the public can also produce a great risk of corruption. Having discussed the above resolution with the respective specialists of Botanical Institute of the RA, as well as zoological, hydro-ecological and ichthyologic centres, the working group of the alliance holds that the resolution contradicts the RA and international constitutions, in particular the laws on “Special Protection Areas”, “Vegetation” and “Wild Animals”, the provisions in the RA Red Book on Flora and Fauna, the UN convention on protection of biodiversity, the convention on Protection of World Culture and Natural Heritage, the European convention on protection of wild life and environment, as well as other provisions of international documents ratified or signed by the Republic of Armenia. The resolution also conflicts with the policy of GEF, UNDP, WWF and a number of other donor organisations and can question their financial support provided to the areas of special protection, specifically the “Khosrov Forest” natural reserve, thus damaging their future preservation and development. Discontented with the steps taken by the Ministry of Environment, we call for an immediate action regarding the already stated issue. Dear President, Being frustrated with the results of the engagement with the Ministry of Environmental Protection, which intentionally avoided and delayed the solution of the problem, as well as expressing the opinion of the majority of citizens of the Republic of Armenia, the alliance demand from the RA Government to give an immediate and positive solution to the problem raised. We also ask you to intervene and back the lawful and patriotic demand. SOS KHOSROV Պարոն նախագահ` Բնապահպանական խնդիրներով հետամուտ թվով 45 հասարական կազմակերպութոյւններից բաղկացած էկոլոգիական հասարակական դաշինքը (այսուհետ` Դաշինք) Ձեր ուշադրությունն է հրավիրում §Խոսրովի անտառ¦ պետական արգելոցի գոյությանը սպառնացող խնդրի վրա: Անհրաժեշտ ենք համարում վերանայել “Խոսրովի անտառ” պետական արգելոցի տարածքում գտնվող “Գիլան” պետական արգելավայրի ստեղծելու մասին վերաբերյալ կառավարության որոշումը (24 մայիսի, 2007թ., N 673-Ն) և վերականգնել այդ տարածքի արգելոցային կարգավիճակը: Տվյալ որոշումը ընդունվել է Օրհուսի կոնվենցիայի դրույթների կոպիտ խախտումներով, հաշվի չեն առնվել համապատասխան մասնագետների և հասարակության կարծիքը: Դաշինքը, ելնելով հանրապետության կայուն զարգացմանը վնասող այս խնդրի կարևորությունից, անհրաժեշտ է համարում վերանայել §Խոսրովի անտառ¦ պետական արգելոցի տարածքի մի հատվածի վրա §Գիլան¦ պետական արգելավայրը հիմնելու վերաբերյալ ՀՀ կառավարության որոշումը (24 մայիսի, 2007թ., N 673-Ն) և վերականգնել արգելոցի տարածքի ամբողջականությունը: Տվյալ որոշումը ընդունվել է Օրհուսի կոնվենցիայի դրույթների կոպիտ խախտումներով` հաշվի չեն առնվել հանրապետության առաջատար մասնագետների և հասարակության կարծիքը: Նոր հիմնված §Գիլան¦ արգելավայրի տարածքը գտնվում է Խոսրովի արգելոցի կենտրոնում, և այդ հատվածի կարգավիճակի փոփոխությունը (հսկողության և պահպանման ռեժիմի իջեցումը) վտանգավոր նախադեպ է դառնում ամբողջ արգելոցի մասնատման համար ու սկիզբ է դնում §Խոսրովի անտառ¦ պետական արգելոցի վերացմանը: Այս խնդրի վերաբերյալ հասարակությունից փակ որոշում կայացնելը կարող է իր մեջ պարունակել նաև կոռուպցիոն ռիսկ: Դաշինքի աշխատանքային խումբը, քննարկելով վերոնշյալ որոշումը ՀՀ ԳԱԱ Բուսաբանության ինստիտուտի, Կենդանաբանության, հիդրոէկոլոգիայի և ձկնաբանության գիտական կենտրոնների համապատասխան մասնագետների հետ, գտնում է, որ այն հակասում է ՀՀ բնապահպանական և միջազգային օրենսդրությանը, մասնավորապես. §Հատուկ պահպանվող տարածքների մասին¦, §Բուսական աշխարհի մասին¦, §Կենդանական աշխարհի մասին¦ ՀՀ օրենքներին, ՀՀ բույսերի §Կարմիր գրքի¦ և ՀՀ կենդանիների §Կարմիր գրքի¦ դրույթներին, Կենսաբազմազանության պահպանության մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի, Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության պահպանության մասին կոնվենցիայի, Վայրի բնության և բնական միջավայրի պահպանության մասին Եվրոպայի կոնվենցիայի և այլ միջազգային փաստաթղթերի դրույթներին, որոնք վավերացրել/ստորագրել է ՀՀ-ն: Այն նաև հակասում է GEF, UNDP, WWF և այլ բազմաթիվ միջազգային դոնոր կազմակերպությունների քաղաքականությանը և կարող է հարցականի տակ դնել նրանց ֆինանսական աջակցությունը ՀՀ հատուկ պահպանվող տարածքներին, հատկապես §Խոսրովի անտառ¦ պետական արգելոցին, և վնասել դրանց պահպանմանն ու զարգացմանը: Բավարարված չլինելով Բնապահպանության նախարարության կատարած քայլերից` պահանջում ենք տալ շուտափույթ լուծում այս հարցին : Հարգելի նախագահ, Դաշինքը. - արծածվող խնդրի վերաբերյալ արտահայտելով հանրապետության բնակչության ճնշող մեծամասնության կարծիքը (հույսով ենք, որ Դուք չեք կասկածի դրանում), - հիասթափված լինելով վերը նշված հույժ կարևոր խնդրի շուրջ Բնապահպանության նախարարության հետ համագործակցության արդյունքներից` նախարարության կողմից խնդիրը անիմաստ չարչրկելուց ու դրա լուծումը միտումնավոր ձգձգելուց, ՀՀ կառավարությունից պահանջում է բարձրացված խնդրին տալ շուտափույթ դրական լուծում, և խնդրում է Ձեզ` միջամտել ու սատար կանգնել իր օրինական և հայրենանվեր պահանջին: Հարգանքներով, Էկոլոգիական հասարակական դաշինքի “Սոս Խոսրով” աշխատանքային խումբ. 1. §Էկոլուր¦ ՀԿ` Ինգա Զարաֆյան 2. §Հայ կանայք հանուն …….. Ելենա Մանվելյան 3. §Հայկական բուսաբանական ընկերություն¦ ՀԿ` Գոհար Օգանեզովա 4. §Կայուն ջրային միջավայր¦ ՀԿ` Լիլիթ Բաղդասարյան 5. §Թռչունների պահպանման հայկական ՀԿ¦ ''Birdlife in Armenia''` Մամիկոն Ղասաբյան 6. §Տապան¦ էկո-ակումբ ՀԿ` Հրանտ Սարգսյան 7. §Շողեր միություն¦ ՀԿ` Հասմիկ Ասլանյան 8. §Հանուն կայուն մարդկային զարգացման ասոցիացիա¦ ՀԿ` Կարինե Դանիելյան 9. §Բուրգ¦ Բնապահպանական Երիտասարդական Կենտրոն” ՀԿ` Արման Վերմիշյան 10. §Ս.Սանդուխտ տիկնանց միություն¦ ՀԿ` Արտեմիս Լեփեջյան 11. §Էկոտուրիզմի ասոցիացիա¦ ՀԿ` Ժաննա Գալյան 12. §Թռչնասերների կենտրոն¦ ՀԿ` Սիլվա Ադամյան ......... ......... ......... ..... _____________________________________________________________________________ ք.Երևան-14, Պ.Սևակի7, ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության և Հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոն Էկոլոգիական հասարակական դաշինք Հեռ: (374 10) 24-70-59; 28-15-02; (374 94) 87-40-70 e-mail ecodashinq_ecodashinq@yahoo.com Այսօր ձեզ պատմություն կպատմեմ մի ժողովրդի մասին, որը համայն աշխարհում չուներ ՈՉ ՄԻ ԲԱՐԵԿԱՄ, ԲՆՈՒԹՅՈԻՆԻՑ ԲԱՑԻ։ Եվ այն մասին, թե ինչպես է նա սպանում իր միակ բարեկամին։ Կիսաանապատային Հայաստանում անտառոտ կղզի էր հիշեցում ներկայիս Տավուշի մարզը, բայց այն դեռևս սովետի ժամանակ իսկական Քլոքդայք դարձավ, որտեղ արդյունահանվուր էր ոչ թե ոսկի, այլ փայտանյութ, ինչը Հայաստանում ոսկու արժեք ունի։ Այդ ծանր բեռնված բեռնատարները նորանոր ,,ճանապարհներ,, են բացում նախկինում կուսական անտառների մեջ, հոշոտելով հողային ծածկույթը, սկիզբ դնելով էրոզիային։ Օրական տասնյակ մեքենաներ, ցախով բեռնված, զբաղված են իրենց բիզնեսով, մինչ մենք այն գնելով զարգացնում ենք ու խրախուսում, կողքից նայելով ։ Զինվորական համազգեստով այս երիտասարդը նախքան անտառի խորքերը շարժվելը գիշատչի հայազքով հետ է հանում` չլինի՞ թե ետևում մի առողջ ծառ մնաց չհատված,,,ապրանք,,։ Չէ, չի մնացել, արխային կաց։ Հետաքրքրական հանդիպում. հանդիպեցին Երևանից եկած երիտասրադները և անտառի հերթական մի հատված անդամահատած վարձու ԲՆԱՍՊԱՆՆԵՐԸ։ Թող նրանք առանձնապես չանհանգստանան, նրանք եկել են ընդամենի վայելելու բնության մնացորդները, քանի դեռ դրանք կան։ Իսկ հետո՞... Ահա այսպիսի տեսք է ընդունում Հայաստանի ամենից կուսական տարածքը։ Վահրամ Թաթիկյան 093 44 59 06 56 06 59 ԽՈՍՏՈՒՄ Հանդիպում վարչապետի հետ.... Նուբարաշենի թունաքիմիկատների զվարթ միջոցառումն ավարտվեց /շուտով կտեղադրեմ վիդեոները Ձեր աչքով կտեսնեք, կլսեք, բայց ափսոս չեք կարող զգալ այդ սուր թունավոր օդը/ .... Մոտեցա վարչապետին, ներկայացա , որպես քաղաքացիական ակտիվիստ, ուսանողական այգու մասին ասեցի հետևյալը, որ ավելի քան 20.000 մտահոգ քաղաքացիների ստորագրությունններ ուղարկել ենք Ձեզ, ուզում ենք իմանալ Ձեր դիրքորոշումը: Ասեմ, որ պարոն Բեգլայրանը խախտելով ՀՀ օրենքը, արհամարելով նաև Արմեն Հարությունյանի պահանջը, մինչև օրս չի տրամադրել այնտեղ կառուցվող համալիրի փաստաթղթերը ոչ մեզ ոչ մարդու իրավունքների պաշտպանին: Մեկ բան ևս, այգու տարածքում փակցված նախատեսվելիք սրճարանի փոխարեն կառուցվում է բոլորովին մեկ այլ բան, խանութ սրահ, ավտոտնակներ, ռեստորանային համալիր օրեցօր աճում է ծանր արմատուրան`վերացնելով վերջին այդքան շատ խանգարող ծառերը: Կորցնում ենք ՀԱՆՐԱՅԻՆ կանաչ տարածքը, խախտում ենք ՀՀ օրենքները: Ինչ կանեք?Ինչ կանեք? - ինչպես թե չի տրամադրել? ոչ Ձեզ, ոչ Արմեն Հարությունյանին? - զարմացավ վարչապետը: -Ես հենց այսօր կզբաղվեմ այդ հարցով, կկապվեմ իր հետ.... p.s.Դե հիմա ասեք,ինչպես կարող ենք տեղեկանալ, արդյոք վարչապետը իր խոստումը կատարեց? թե `ոչ Ոչ գերեզմանացմանը~ Ծուռ հայելիների թագավորություն~~~ Հա առաջին հայացքից ուրախանում ենք, վերջապես մեր խեղճ ու կրակ ՀԿ-ականների, բոռբռացող ակտիվիստների ձայնը տեղ հասավ~~ՄԵԶ ԼՍԵՑԻՆ, ՄԵԶ ԲԱՆԻ ՏԵՂ ԴՐԵՑԻՆ: ԵԿԱՆ, ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՈՐ ՓԱԿԵՑԻՆ, ՄԵՌԵԼՆԵՐԻ ՎՐԱ ՀՈՂ ԼՑՐԵՑԻՆ...ու? ու գիտեք ինչ? մեր իշխանությունները երբեք չեն սխալվում, երբեք հենց էնպես մեզ բանի տեղ չեն դնում: Այսօր հայտարարեցին, որ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՎԱՆԱԿԱՆՈՒԹՅԱՄԲ ոչ թե թունաքիմիկատները կարտահանվեն այլ երկիր, կենթարկվեն մշակման զարգացած երկրներում ինչպիսիք են Ֆրանսիան, Գերմանիան, Կորեան , այլ հենց այստեղ կբերվեն կարելի է կռահել էժան գնված, արդեն պարզ է ում հնացած ու մաշված, срок-ից դուրս եկած, անպետք տեխնիկան ու մեր երկիրը գրկաբաց, ձեռնբաց կընդունի աշխարհի բոլոր ԾԱԳԵՐԻՑ այստեղ ժամանող ամենաամենաբազմազան , պլպլան, պսպղուն, փայլփլուն, հոտավետ, ազդեցիկ ԹՈՒՆԱՔԻՄԻԿԱՏՆԵՐԸ: Հետևանքների մասին արդեն չենք խոսում: Խեղճ էկոլոգների ջանը սարսուռ կապեց, բայց պաշտպանված ջիպերն արդեն վաղուց հեռացել էին: Մինչև մեր մեռելների հարցով կզբաղվենք, երկիրը կ դարձնեն գերեզմանցային համալիր:Հե~յ , սա գրում եմ, որ'տև բոլոր քիչ թե շատ հեռատես մարդիկ զգացինք հաղորդագրությունն այս օրվա: ՇՏԱՊԵԼ Է ՊԵՏՔ ոչ թե փախուստի ելքեր փնտրելու, այլ միասին դուրս գալու այս սարսափելի որոշման դեմ:Անհրաժեշտ է քաղաքացիական կտրուկ դիրքորոշում: Հակառակ դեպքում երկրի սահմաններով մեկ կփակցվի հետևյալը Հունիսի 23ին Հայաստանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատունը իրենց համակարգչային ցանցը թարմացնելուց հետո, հին համակարգիչներից 3 հատ նվիրաբերեց Հայաստանի բնապահպանական շարժմանը` մասնավորապես Թեղուտի պաշտպանության խմբին: Հեծանիվ + Էկո մարզական ՀԿ-ն հանդիսանալով բնապահպանական շարժման մի ճյուղ անմասն չմնաց այսքան կարևոր և սպասված նվերից և մեկ համակարգիչ տրվեց ՀԵԾԱՆԻՎ +ին հետագա գործունեության մեջ ավելի հրատապ աշխատելու համար: "Մենք ենք այս քաղաքի տերը" նախաձեռնությունը նույնպես հանդիսանում է բն.շարժման մի կարևոր ճյուղ, ուստի ցանկության դեպքում մի համակագիչն էլ կարող է նախաձեռնության նվերը դառնալ: ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Օ Ր Ե Ն Ք Ը Ընդունված է 2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին «ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԱԿՏԵՐԻ ՄԱՍԻՆ» ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՕՐԵՆՔՈՒՄ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ԼՐԱՑՈՒՄՆԵՐ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Հոդված 1. «Իրավական ակտերի մասին» Հայաստանի Հանրապետության 2002 թվականի ապրիլի 3-ի ՀՕ-320 օրենքը (այսուհետ` Օրենք) լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ 27.1-րդ հոդվածով. «Հոդված 27.1. Իրավական ակտի կարգավորման ազդեցության գնահատումը 1. Կարգավորման ազդեցության գնահատումը նորմատիվ իրավական ակտի ընդունման արդյունքում հնարավոր փոփոխությունների վերլուծությունն է: Օրենքի, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության կառավարության գործունեության տարեկան ծրագրով նախատեսված դեպքերում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշման նախագծերը մշակող մարմինը կազմակերպում է նախագծի կարգավորման ազդեցության գնահատումը: Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորի առաջադրած և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եզրակացությանը ներկայացված օրենքի նախագծի կարգավորման ազդեցության գնահատումը, որը կցվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եզրակացությանը, կազմակերպում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազորած պետական կառավարման մարմինը: 2. Նախագիծ մշակող մարմինը նախագիծը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից սահմանված գործադիր իշխանության հանրապետական համապատասխան մարմիններին (այսուհետ` ազդեցության գնահատող)` ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց համար առաջացող վարչարարության հետ կապված ծախսերի, բնապահպանական, սոցիալական, առողջապահական, տնտեսական, ներառյալ` փոքր և միջին ձեռնարկատիրության, մրցակցության, հակակոռուպցիոն, բյուջետային բնագավառներում պարտադիր կարգավորման ազդեցության գնահատումն իրականացնելու նպատակով: Եթե նախագիծ մշակող մարմինը հանդիսանում է նշված բնագավառներից որևէ մեկում ազդեցության գնահատող, ապա տվյալ բնագավառում կարգավորման ազդեցության գնահատումն իրականացնում է նախագիծ մշակող մարմինը: Նախագիծը, սույն մասով նախատեսված բնագավառներից բացի, այլ բնագավառների հետ առնչվելու դեպքում նախագիծը մշակող մարմնի նախաձեռնությամբ կարող է իրականացվել նորմատիվ իրավական ակտի նախագծի կարգավորման ազդեցության գնահատում նաև այդ բնագավառների վերաբերյալ: Նախագիծը մշակող մարմնի նախաձեռնությամբ նախագծի կարգավորման ազդեցության գնահատում կարող են իրականացնել նաև գիտական կազմակերպությունները: 3. Ազդեցության գնահատողը նորմատիվ իրավական ակտի նախագիծը ստանալու օրվանից հետո` 15-օրյա ժամկետում, իսկ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի կողմից առաջին ընթերցմամբ ընդունված օրենքի նախագծի դեպքում` 5-օրյա ժամկետում, պարտավոր է իրականացնել ազդեցության գնահատում և դրա վերաբերյալ կազմել կարգավորման ազդեցության գնահատման եզրակացություն (այսուհետ` եզրակացություն) և այն ներկայացնել նախագիծ մշակող մարմնին: Եզրակացությունը ներառում է` 1) կարգավորման արդյունքները. 2) նախատեսվող իրավական ակտը չընդունելու դեպքում` համապատասխան բնագավառի վրա ազդեցության գնահատման արդյունքները. 3) այն դեպքում, երբ ազդեցության գնահատողի կարծիքով և կատարված հաշվարկների ու հետազոտությունների հիման վրա առաջարկվում է կարգավորման այնպիսի տարբերակ, որն ավելի բարենպաստ է համապատասխան բնագավառի համար, նշված տարբերակը` համապատասխան հիմնավորումներով. 4) նորմատիվ իրավական ակտի կիրարկման արդյունքում կանխատեսվող հետևանքները գնահատելու ժամանակացույցը. 5) տվյալ բնագավառի քաղաքականության, ինչպես նաև համեմատական վիճակագրական վերլուծություններ: Ըստ բնագավառների` կարգավորման ազդեցության գնահատման իրականացման կարգը, ինչպես նաև նորմատիվ իրավական ակտի կիրարկման արդյունքում հետևանքները գնահատելու կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը: 4. Նախագիծ մշակող մարմինը նորմատիվ իրավական ակտի նախագիծը ազդեցության գնահատողներին ներկայացնելու հետ մեկտեղ կազմակերպում է նախագծի վերաբերյալ հանրային քննարկումներ, որոնց նպատակը նորմատիվ իրավական ակտի նախագծի մասին ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրազեկումն է, ինչպես նաև նրանցից կարծիքների հավաքումն ու դրանց հիման վրա նորմատիվ իրավական ակտի նախագծի անհրաժեշտ լրամշակման աշխատանքների իրականացումը: Հանրային քննարկումներն իրականացվում են նախագիծը մշակող մարմնի ինտերնետային կայքում նորմատիվ իրավական ակտի նախագիծը, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ նախատեսված այլ նյութերը հրապարակելու միջոցով, իսկ նախագիծ մշակող մարմնի նախաձեռնությամբ կարող են իրականացվել հանրային կամ շահագրգիռ անձանց հետ հանդիպումների, բաց լսումների, քննարկումների, հասարակական հարցումների, ինչպես նաև հեռահաղորդակցության հնարավոր միջոցներով: Հանրային քննարկումների իրականացման ժամկետն առնվազն 15 օր է: Հանրային քննարկումների կազմակերպման և իրականացման կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:»: Հոդված 2. Օրենքի 28-րդ հոդվածի 1-ին մասը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ. «1. Նորմատիվ իրավական ակտի նախագիծն իրավաստեղծ մարմին քննարկման ներկայացնելիս նախագիծ մշակող մարմինը դրան կցում է` 1) իրավական ակտի ընդունման հիմնավորումը, ներառյալ` տեղեկատվություն այն իրավական ակտերի, ինչպես նաև նախագիծ մշակող մարմնի հայեցողությամբ` նյութերի վերաբերյալ, որոնց հիման վրա կամ որոնցից oգտվելով` մշակվել է նորմատիվ իրավական ակտի նախագիծը, նախագիծը մշակողների անունները. 2) տեղեկանք` oրենքի ընդունման առնչությամբ այլ oրենքների ընդունման անհրաժեշտության բացակայության, ինչպես նաև այլ նորմատիվ իրավական ակտերի ընդունման անհրաժեշտության կամ բացակայության մասին. 3) տեղեկանք` իրավական ակտն ընդունելու կապակցությամբ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմնի բյուջեում ծախսերի և եկամուտների էական ավելացման կամ նվազեցման մասին. 4) պետական մարմինների մշակած իրավական ակտի նախագծի դեպքում` նախագիծը մշակող մարմնի իրավաբանական ստորաբաժանման (իրավաբանի) իրավական-փորձագիտական եզրակացությունը. 5) սույն օրենքի 27.1-րդ հոդվածի առաջին մասով նախատեսված դեպքում` ազդեցության գնահատողներից ստացված եզրակացությունները. 6) ամփոփաթերթ` նախագծի վերաբերյալ ստացված դիտողությունների և առաջարկությունների, դրանց ընդունման կամ չընդունման վերաբերյալ` չընդունման պատճառների հիմնավորմամբ, ընդ որում` ամփոփաթերթում ներառվում են հանրային քննարկումների հետևանքով ստացված այն դիտողությունները և առաջարկությունները, որոնք ընդունվել են:»: Հոդված 3. Oրենքի 36-րդ հոդվածում` 1) 7-րդ մասի առաջին պարբերությունը շարադրել հետևյալ խմբագրությամբ. «7. Իրավական ակտի պաշտոնական թարգմանությունը հայերենից անգլերեն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարությունը, իսկ հայերենից այլ օտար լեզու` իրավական ակտն ընդունող մարմինը կամ Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարությունը:». 2) լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ 8-րդ մասով. «8. Իրավական ակտերի պաշտոնական թարգմանությունների իրականացման կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:»: Հոդված 4. Սույն oրենքն ուժի մեջ է մտնում 2009 թվականի հուլիսի 1-ից: Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ Ս. Սարգսյան 2008 թ. դեկտեմբերի 26 Երևան ՀՕ-224-Ն Որսն ու Զոհերը~ Հագա քամոտ կիսաշրջազգեստս, զինվեցի Թեղուտի կանաչ շապիկով, գիրկս առա հողով լի դույլը, որի մեջ ապրում էր մի վարդագույն կյանք ու գնացի ԱՄՆ դեսպանատուն: Ջազի հնչյունները փորձում էին միացնել անմիանալին…Մի թևին կանգնած էին Գագիկ Ծառուկյան-Նաիրա-Քուշկյան երրորդությունը, մյուսին` Էդուարդ Նալբանդյան, Սեյրան Օհանյան, մեջտեղում իր գովեստի խոսքն էր կարդում Հովիկ Աբրահամյանը: Թեղուտի անտառը վերացնող երկարաքիթ, երկարաճիթ կոշիկներով, ծամծռված հայացքով, կացինը ձեռքերի փոխարեն, Թեղուտը շահագործող Գագիկ Արզումանյան-Ներսես Երիցյան զույգը անբաժան լեզվի մասնիկներ էին անդադար փոխարինում միմյանց հետ: Ներս մտնելուն պես դեմ առ դեմ դուրս եկա պարոն քաղաքապետ Գագիկ Բեգլայրանին: Բարևիցինք, անցանք առաջ… Ու սկսվեց իմ «որսը»: Առաջին «զոհը» Հովիկ Աբրահամյանն էր:Մոտեցա, խնդրեցի մի քանի րոպե տրամադրել հասարակական մեծ հնչեղություն ստացած բնապահպանական խնդրիներից մեկին, ներկայացա, ու շտապ անցա Խոսրովի թեմային: - Բա Ձեր անունը վերջերս շատ է շրջանառվում Խոսրովի արգելոցում կառուցվող ռեստորանի շուրջ: - Առաջին անգամ եմ լսում նման կառույցի մասին, էդ ի՞նչ ա, որտե՞ղ ա, իմ անունը շատ տեղերում է հոլովվում: -Այսինքն, սո՞ւտ է, Դուք պաշտոնապես հերքո՞ւմ եք: -Դե, նախ արգելոցում ինչի՞ պիտի նման շինություն լինի, հարցրեք բնապահպանության նախարարին: -Նա տեղյակ է, դեմ է, դուք ի՞նչ կասեք, ինչո՞վ կօգնեք, կկասեցնե՞ք նման անօրինականությունը: -Ես անձամբ իրեն հետ կկապնվեմ, կկարգադրեմ զբաղվել էդ հարցով: Հաջորդը` պաշտպանության նախարար ՍԵյրան Օհանյանն էր. -Բարև Ձեզ, Հայաստանի ծառերը նույնպես Ձեր պաշտպանության կարիքն ունեն, բնությունը դա մեր Հայրենիքն է, իսկ այն բոլորինս է: Մեր փոքրաթիվ ուժերը չեն բավականացնում պաշտպանել այն, անհրաժեշտ է միավորվել, ինչո՞վ կարող եք օգնել: Երկար լուրջ, թեք նայեց ու ասաց. - Ինձ դիմում գրեք, կարո՞ղ եք, կոնկրետ խնդիրները նշեք, ես հանձնարարական կտամ, կօգնեմ… Նունե Եսայանը շատ մտազբաղ էր, Երևանի կանաչ տարածքների մասին էի հիմնականում պատմում, որ այգի չմնաց, բոլորը վերածում են անշունչ բետոնի, մեր քայլերից ասացի` ընդհուպ մինչև դատական հայցին միանալու մասին. - Օգտագործեք ձեր հնարավորությունները, կոչեր հնչեցրեք, ազդեք մարդկանց վրա: - Ես պետք է մտածեմ, մի քանի օրից արի «NN» գեղեցկության սրահ…ինձ ժամանակ է պետք Ռաֆֆի Հովհաննիսյանը տեսնելուն պես մոտեցավ, ջերմ սեղմեց ձեռքս… Ինքն առաջարկեց հանդիպել մտածելու համար, թե ինչպես կարելի է միավորել այն բոլոր փոքրաթիվ, ոչ քաղաքական ուժերը, որոնք պայքարում են օտարալեզու դպրոցների բացման դեմ, Թեղուտի, Խոսրովի, Ուսանողական այգու համար, կանանց, երեխաների իրավունքների համար պայքարող ՀԿ-ները Ասում է` պետք է միավորվել, բայց թե ինչպես` ինքն էլ չգիտի, կապող օղակներ են պետք Ժողովուրդ, ո՞վ կա այդտեղ: Մենք իրար պետք ենք: Ինչո՞ւ պիտի անդունդ լինի մեր միջեւ: Լցնենք այդ անդունքը մեզանով: Մարիամ Սուխուդյան SOS KHOSROV RESERVE!!!ՀԵՌՈՒ ՊԱՀԵՔ ՁԵՐ ՍԵՎ ՁԵՌՔԵՐԸ Հատվածներ բնապահպանության նախարարի և էկոլոգիական դաշինքի հետ Խոսրովի արգելոց կատարած այցից: ՄԱՍ 1 http://www.youtube.com/watch?v=AUUQuRi9Y-8 Վայրի բնության պահպանության հիմնադրամի /WWF/ Հայաստանյան մասնաճյուղի տնօրեն Կարեն Մանվելյանի ՑՆՑՈՂ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ հենց արգելոցի ՍՐՏՈՒՄ կառուցվող ռեստորանային շինության վերաբերյալ ՄԱՍ 2 http://www.youtube.com/watch?v=IcQtqjSlOwg "Բնապահպան" նախարարը ՊՆԴՈՒՄ ԷՐ, ՈՐ ԿԱՌԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԸ ԵՆԹԱԿԱ ՉԵՆ ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ԼՍՈՒՄՆԵՐԻ. - Ուրեմն, եթե կառավարությունը , որոշումա կայացնում, երկիրը հանձնել թուրքերին ու եթե ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆԸ ՉԻ ԼՍԵԼՈՒ... ԴՈՒՔ ՃԻՇՏ ԵՔ ՊԱՐՈՆ ՆԱԽԱՐԱՐ. ՄԱՍ 3 http://www.youtube.com/watch?v=IjGiudb_30Y Որ ? մասնավորը կգա այստեղ, կսարքի "էկոլոգիապես մաքուր բետոնից" ռեստորան, եթե դա իրեն չբերի շահույթ, ա? ՄԱՍ 4 http://www.youtube.com/watch?v=fNrw32lBoJY Վայրի բնության պահպանության հիմնադրամի /WWF/ յուղոտ հյուրասիրությունը Բն.նախարարին և հյուրերին ԽՈՐՈՎԱԾ ԽՈՍՐՈՎԻ ԱՐԳԵԼՈՑՈՒՄ` ՄԱՍ 5 http://www.youtube.com/watch?v=mVortnINtiA Պահանջում ենք անվավեր ճանաչել ՀԱԿԱԲՆԱԿԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ. ապամոնտաժել կառույցը և տարածքը վերադարձնել արգելոցին: ՈՒՐԻՇ ՈՉ ՄԻ ԿՈՄՊՐՈՄԻՍ!!! ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ «ԽՈՍՐՈՎԻ ԱՆՏԱՌ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐ ՍՏԵՂԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «Վավերացնում եմ» Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ Ռ. Քոչարյան 16 հունիսի 2007 թ. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ 24 մայիսի 2007 թվականի N 673-Ն «ԽՈՍՐՈՎԻ ԱՆՏԱՌ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐ ՍՏԵՂԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ և 18-րդ հոդվածներին համապատասխան և հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարության համաձայնությունը` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է. 1. Բուսական և կենդանական աշխարհի պահպանությունն ու կայուն օգտագործումն ապահովելու նպատակով «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կազմում ստեղծել «Գիլան» պետական արգելավայր` նրան ամրացնելով «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի «Բայբուրդ» կոչված տեղամասը` 118 հեկտար տարածքով` համաձայն հավելվածի: 2. Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարին` 30-օրյա ժամկետում, սույն որոշման 1-ին կետին համապատասխան, Հայաստանի Հանրապետության կառավարության հաստատմանը ներկայացնել «Գիլան» պետական արգելավայրի կանոնադրությունը: 3. Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահին` երկամսյա ժամկետում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված կարգով ապահովել «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությանն անհատույց (մշտական) օգտագործման իրավունքով ամրացված «Գիլան» պետական արգելավայրի 118 հեկտար հողամասերի ու այլ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցումը: 4. Սույն որոշումից բխող իրավունքների պետական գրանցման հետ կապված աշխատանքները կատարվելու են «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության սեփական միջոցների հաշվին: 5. Հայաստանի Հանրապետության պետական գեոդեզիական ցանցի հավասարակշռման արդյունքների հիման վրա Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սահմանների կոորդինատների ժողովածուն հրատարակելուց հետո հողային ֆոնդի ընթացիկ հաշվառման ժամանակ բնության հատուկ պահպանվող տարածքների հողային հաշվեկշռում սահմանված կարգով կատարել համապատասխան փոփոխություններ: 6. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Ս. Սարգսյան 2007 թ. հունիսի 13 Երևան Հավելված ՀՀ կառավարության 2007 թվականի մայիսի 24-ի N 673-Ն որոշման Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Մ. Թոփուզյան ՕԳՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆՉ ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ 2002 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՅԻՍԻ 30-Ի N 925-Ն ՈՐՈՇՄԱՆ ՄԵՋ ԼՐԱՑՈՒՄ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ 18 հոկտեմբերի 2007 թվականի N 1203-Ն ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ 2002 ԹՎԱԿԱՆԻ ՄԱՅԻՍԻ 30-Ի N 925-Ն ՈՐՈՇՄԱՆ ՄԵՋ ԼՐԱՑՈՒՄ ԿԱՏԱՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Ելնելով «Գիլան» պետական արգելավայրի էկոհամակարգի վերականգնման, բնականոն զարգացման ու կայուն օգտագործման կանոնակարգման անհրաժեշտությունից և հիմք ընդունելով «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի (2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի ՀՕ-188-Ն) 7-րդ հոդվածի, Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքի 47-րդ և 48-րդ հոդվածների, «Հայաստանի Հանրապետության հողային օրենսգրքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի (2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ի ՀՕ-199-Ն) 6-րդ հոդվածի, «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 18-րդ հոդվածի, ինչպես նաև «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 5-րդ հոդվածի պահանջները՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է. 1. Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2002 թվականի մայիսի 30-ի «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական հիմնարկը վերակազմակերպելու, «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կանոնադրությունները հաստատելու մասին» N 925-Ն որոշմամբ հաստատված «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոց» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կանոնադրության 29-րդ կետը լրացնել հետևյալ բովանդակությամբ նոր պարբերությամբ. «Գիլան» պետական արգելավայրի համապատասխան հողամասերը կարող են կառուցապատման իրավունքով տրամադրվել մինչև 60 տարի ժամկետով, գյուղատնտեսական գործունեության համար հողամասերը կարող են վարձակալության իրավունքով տրամադրվել մինչև 10 տարի ժամկետով, խոտհնձի համար` մինչև 5 տարի ժամկետով։»: 2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ Հ. Աբրահամյան 2007 թ. հոկտեմբերի 22 Երևան SOS ԽՈՍՐՈՎ ՀՀ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄԸ «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐԻ ԿԱՆՈՆԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ 9 օգոստոսի 2007 թվականի N 930-Ն «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐԻ ԿԱՆՈՆԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ Համաձայն «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի 8-րդ և 18-րդ հոդվածների և հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թվականի մայիսի 24-ի N 673-Ն որոշման 2-րդ կետի պահանջները` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը որոշում է. 1. Հաստատել «Գիլան» պետական արգելավայրի կանոնադրությունը` համաձայն հավելվածի: 2. Սույն որոշումն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը: Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ Հ. Աբրահամյան 2007 թ. օգոստոսի 23 Երևան Հավելված ՀՀ կառավարության 2007 թվականի օգոստոսի 9-ի N 930-Ն որոշման Կ Ա Ն Ո Ն Ա Դ Ր ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐԻ I. ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԴՐՈՒՅԹՆԵՐ 1. «Գիլան» պետական արգելավայրը (այսուհետ` արգելավայր) ստեղծվել է համաձայն Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2007 թվականի մայիսի 24-ի «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում «Գիլան» պետական արգելավայր ստեղծելու մասին» N 673-Ն որոշման` «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի «Բայբուրդ» կոչված տեղամասի բազայի վրա: 2. Արգելավայրը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայի հարավ-արևմտյան մասի նախալեռնային գոտում` ծովի մակերևույթից 1330-1400 մետր բարձրության վրա` զբաղեցնելով 118 հեկտար տարածք: 3. Արգելավայրի կազմակերպման հիմնական նպատակը կիսաանապատային և նախալեռնային էկոհամակարգերի, բուսական և կենդանական աշխարհի, պատմամշակութային արժեքների ամբողջականության պահպանության, վերարտադրության ու կայուն օգտագործման ապահովումն է: 4. Արգելավայրի հատուկ պահպանության օբյեկտները կիսաանապատային և նախալեռնային էկոհամակարգերի յուրահատուկ կենդանական և բուսական աշխարհը, ինչպես նաև արգելավայրի տարածքում առկա պատմամշակութային հարուստ ժառանգությունն են: II. ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐԻ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ 5. Արգելավայրի հիմնական խնդիրներն են` 1) արգելավայրի լանդշաֆտային և կենսաբանական բազմազանության բնականոն զարգացման ապահովումը և պահպանությունը. 2) վայրի բուսատեսակների և կենդանիների բնական միջավայրի պահպանությունը. 3) վտանգված, կրիտիկական վիճակում գտնվող, խոցելի, անհետացման եզրին գտնվող, ինչպես նաև Հայաստանի Կարմիր գրքում ընդգրկված բույսերի և կենդանիների տեսակների պահպանությունն ու վերարտադրությունը. 4) գիտաճանաչողական և էկոլոգիական զբոսաշրջության իրականացման նախադրյալների ստեղծումը: III. ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐԻ ՌԵԺԻՄԸ 6. Արգելավայրի տարածքում արգելվում են` 1) ջրային ռեժիմը խախտող ցանկացած գործունեություն. 2) բուսական և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների բնակության միջավայրի պայմանների խախտումը. 3) անասունների արածեցումը. 4) բույսերի և կենդանիների նոր տեսակների, ինչպես նաև կենսատեխնոլոգիաների միջոցով ստացված` գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների (տեսակների) ներմուծման և կլիմայավարժեցման աշխատանքները. 5) թունաքիմիկատների օգտագործումը բույսերի պաշտպանության նպատակով, ինչպես նաև հանքային պարարտանյութերի օգտագործումը. 6) էկոլոգիապես վնասակար, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ սահմանված թույլատրելի նորմերը գերազանցող արտանետումներ և կեղտաջրեր առաջացնող տեխնոլոգիաների օգտագործումը. 7) ռադիոակտիվ նյութերի և թափոնների, ինչպես նաև մարդու առողջության և շրջակա միջավայրի համար վտանգավոր կամ թունավոր այլ նյութերի արտադրությունը, օգտագործումը և պահեստավորումը. 8) երկրաբանական ուսումնասիրության աշխատանքները (հողային ծածկույթի խախտմամբ), օգտակար հանածոների հանքավայրերի, երևակումների շահագործումը, հանքանյութեր վերամշակող օբյեկտների տեղաբաշխումը. 9) անտառահատումները (բացառությամբ սանիտարական և խնամքի հատումների). 10) արդյունագործական նպատակով բուսական և կենդանական աշխարհի օբյեկտների և դրանց արգասիքների օգտագործումը. 11) ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներից և ջրային ուղիներից դուրս շարժիչային և թրթուրավոր տրանսպորտային միջոցների երթևեկությունը և կանգառը ճանապարհային ցանցի սահմաններից դուրս կամ դրա համար չնախատեսված վայրերում. 12) տնտեսական և բնակելի օբյեկտների շինարարությունն ու շահագործումը, ճանապարհների, խողովակաշարերի, էլեկտրահաղորդման գծերի և այլ հաղորդակցուղիների շինարարությունը (բացառությամբ արգելավայրի գործունեության համար անհրաժեշտ օբյեկտների` գրասենյակ, տնակ և այլն). 13) ցանկացած այլ գործունեություն, որը խախտում է արգելավայրի էկոհամակարգերի կայունությունը կամ սպառնում է հատուկ պահպանության կարիք ունեցող էկոհամակարգերի, բուսական և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչների, գիտական կամ պատմամշակութային արժեք ունեցող օբյեկտների պահպանությանը: 7. Արգելավայրի տարածքում օրենքով սահմանված կարգով թույլատրվում է իրականացնել` 1) էկոհամակարգին բնորոշ հազվագյուտ և արժեքավոր վայրի բույսերի և կենդանիների վերարտադրությունը. 2) էկոհամակարգերի հավասարակշռությունը խախտող երևույթներն ու գործընթացները կանխարգելող, ինչպես նաև խախտված էկոհամակարգերի վերականգնման միջոցառումներ. 3) սահմանված կարգով ճանաչողական զբոսաշրջության կազմակերպումը. 4) զբոսաշրջության` ներառյալ էկոզբոսաշրջության հետ կապված սպասարկման ծառայությունների կազմակերպումը` հաշվի առնելով նաև արգելավայրի տարածքում առկա պատմության և մշակույթի հուշարձանների տեղաբաշխվածությունը և պատմական միջավայրի անխաթարության ապահովումը. 5) օրգանական պարարտանյութերի և բուսական ու կենդանական տեսակների վնասատուների և հիվանդությունների դեմ կենսաբանական ծագում ունեցող պայքարի միջոցների օգտագործումը. 6) ուսումնական հաստատությունների կրթադաստիարակչական և ուսումնաարտադրական պրակտիկաների անցկացումը. 7) գիտահետազոտական ուսումնասիրություններ: 8. Արգելավայրի տարածքում բնապահպանական և բնօգտագործման ռեժիմների պահպանության նկատմամբ պետական վերահսկողությունն իրականացնում է պետական լիազորված մարմինը` «Բնապահպանական վերահսկողության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով սահմանված կարգով: 9. Բնապահպանական ռեժիմները և բնօգտագործման թույլատրելի ձևերը խախտող կազմակերպությունները և քաղաքացիները պատասխանատվություն են կրում օրենքով սահմանված կարգով: Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Մ. Թոփուզյա ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԻ ՀԵՏ ԶՐՈՒՅՑԻ TXA ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ԿՈՂՄԸ Ուսանողական այգում կանաչ տարածքի անխնա ոչնչացման և 2 սրճարանների շինարարության դադարեցման շուրջ մայիսի 4-ին Երևանի քաղաքապետի հետ տեղի ունեցած 3-ժամանոց հանդիպման վերջում, երբ արդեն քննարկվել էին բոլոր իրավական ու քաղաքաշինական փաստարկները, «Մենք ենք այս քաղաքի տերը» խմբի անդամ Մարիամ Սուխուդյանը դիմել է քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանին՝ ասելով. «Ես որպես աղջիկ խնդրում եմ Ձեզ, զիջեք այս հարցում և վերադարձրեք Ուսանողական այգին երևանցիներին»։ Այդ խնդրանքը դուր եկավ քաղաքապետին և նա ի պատասխան դրա ասաց, որ հենց սկզբում էր պետք նման կերպ դիմել և խոստացավ, որ կմտածի այդ առաջարկի շուրջ։ «Մենք ենք այս քաղաքի տերը» նախաձեռնություն աՅՍօր քաղաքապետարանում, երբ թեժանում էին կրքերը ուսանողական այգու շուրջ, բացականչեցի - Դուք վանդալիզմով եք զբաղվում, Ավագանիներից մեկը կտրուկ վեր կացավ, կարմրատակեց ու ինձ դուրս հրավիրեց դահլիճից, բղավելով` անամոթ աղջիկ, այդ ինչ փողոցային բառեր ես օգտագործում, մեծ տղամարդիկ ենք~~ Դուրս գալուն պես ես հասկացա` նա ՎԱՆԴԱԼԻԶՄԸ շփոթել էր ԱՆՈՆԻԶՄԻ հետ: «Հանցագործը մեր տգիտությունն է: Տգիտություն է հենց այն, որ «Խոսրովը» դիտվում է որպես անտառ: Դա ուղղակի անտառ չէ, այլ մշակութային մի մեծ համալիր: Մեր բնությունն իր մեջ ներառում է հայ ժողովրդի պատմությունը, գենետիկան: «Խոսրովում» արժեքավոր հուշարձաններ, աստղադիտարան կա, այսինքն` այն նաեւ պաշտամունքային համալիր է: Հենց այդ «Գիլան» արգելավայրում ես հայտնաբերել եմ 4-րդ դարի մի վանք, որ Գրիգոր Լուսավորիչն է կառուցել: Նույն տարածքում է գտնվում նաեւ «Աղջոց» վանքը, որ նշանակում է աղջիկների վանք, այնտեղ ապրել են Հռիփսիմյան կույսերը: Շինարարությունը կատարվում է հենց այս երկու վանքերի մեջտեղում: http://hetq.am/am/ecology/gilan-5/ ԱՅԺՄ ՔՈ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՐՈՂ Է ՈՐՈՇԻՉ ԼԻՆԵԼ Ուսանողական այգու սիրելի աջակի՛ց ԿՈԼԵԿՏԻՎ ԴԱՏԱԿԱՆ ՀԱՅՑ ՝ ՈՒՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԱՅԳՈՒՄ ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՕՐԻՆԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎԻՃԱՐԿԵԼՈՒ ԵՎ ԱՅԳԻՆ ՀԱՆՐՈՒԹՅԱՆԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՊԱՀԱՆՋՈՎ 20 ՀԱՅՑՎՈՐՆԵՐ և նրանց աջակցող ճանաչված ՄՏԱՎՈՐԱԿԱՆՆԵՐ շուտով դատարանում կապացուցեն Ուսանողական այգու կառուցապատումների անօրինականությունը։ Սակայն հայցի հասարակական մեծ աջակցությունը և հիմնավորվածությունն ապահովելու համար մենք ձգտում ենք հնարավորինս ՇԱՏ ՀԱՅՑՎՈՐՆԵՐ ներգրավել՝ տասնյակներ, հարյուրներ։ ՕՐԵՆՔԸ ՄԵՐ ԿՈՂՄՆ Է, ՄԵՐ ՓԱՍՏԱՐԿՆԵՐԸ՝ ԱՆԽՈՑԵԼԻ՝ թե՛ քաղաքաշինական, թե՛ պատմամշակութային և թե՛ բնապահպանական։ Մնում է մեր կոնկրետ ՔԱՅԼՈՎ տե՛ր կանգնենք մեր ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ԴԻՐՔՈՐՈՇՄԱՆԸ և ՀԱՍՏԱՏԵ՛ՆՔ ՄԵՐ ՕՐԻՆԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ։ ՄԻԱՑԻ՛Ր ԿՈԼԵԿՏԻՎ ԴԱՏԱԿԱՆ ՀԱՅՑԻՆ Ժամանակն է նախադեպ ստեղծել, որպեսզի Երևանը չանհետանա բետոնի ճիրաններում։ Արձագանքի՛ր ֆեյսբուքում կամ kanachaygi@gmail.com հասցեով։ «Մենք ենք այս քաղաքի տերը» քաղաքացիական նախաձեռնություն ՌԵՍ-ՍՏՈՐԱ-ՆԱՑՈՒՄ «Խոսրովի Անտառ» պետական արգելոցում նորից սկսվել է ռեՍՏՈՐանաշինարարությունը: Հիշեցնեմ, որ այն դադարել էր հասարակական փոքր աղմուկից հետո: Կրկին համախմբվել է պետք ու որպես առաջին քայլ, գոնե բարձրաձայնել և խնդրիը հասարակական քննարկման առարկա դարձնել: Անտառապահի կողմից կենդանիների բնաջնջումը հերիք չէր, այժմ էլ կանաչ տարածքների, դարավոր ընկուզենիների, մշտադալար բարդիների հաշվին սկսել են կառուցապատումը մի անհայտ ապօրինի շինության, որը հավանաբար որսատեղի է լինելու շատ ու շատ հղպացածների: Խնդրում եմ այս տեղեկատվությունը տարածել բոլոր հնարավոր սոցիալական ցանցերում, բլոգներում, նորությունների կայքերում մեկնաբանության տեսքով: Հետաքննությոն անցկացրեք գտնենք մեղավորներին, կանխենք մեր չքնաղ բնության ոչնչացումը: Տարածքում առկա են հին կոթողներ, վանքեր, որոնց հենց կողքին արյունոտ մատաղատեղի են նախատեսում սարքել: Խախտվում են մի շարք ՀՀ օրենքներ: Լռելն անթույլատրելի է: Ինչպես նաև ահազանգենք ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն (հեռ. 519-182, 523-835) կամ WWF Հայաստան (կոնտակտները ներքևում), պահանջենք դադարեցնել արգելոցում ծավալված հակաբնական գործողությունները... Կորցնում ենք կենսաբազմազանությունը, վայրի կենդանական եվ բուսական աշխարհը, սպանում ենք շնչող բնությունը: Հակիրճ ներկայացնեմ խնդրիը: Անցած տարի ՀՀ կառավարության որոշմամբ «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում ստեղծվեց «Գիլան» պետական արգելավայրը: Որոշումից անմիջապես հետո արգելավայրի տարածքը (118 հա) 60 տարով տրվեց վարձակալության եւ արգելավայրում սկսվեց հյուրանոցի եւ սրճարանի շինարարություն: Հուսով եմ պարզ է, թե հետագայում ինչ հետևանքներ կունենա այդ ռեՍՏՈՐանը «Խոսրովի անտառ» հրաշքի վրա: Խնդրին ավելի մանրամասն ծանոթանալու համար ստորև մի քանի հղում եմ տեղադրում: 1. Ինչո՞ւ եւ ո՞ւմ է պետք արգելավայր արգելոցում http://old.hetq.am/arm/ecology/8419/ 2. «ԽՈՍՐՈՎԻ ԱՆՏԱՌ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑԻ ՏԱՐԱԾՔՈՒՄ «ԳԻԼԱՆ» ՊԵՏԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼԱՎԱՅՐ ՍՏԵՂԾԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ http://www.gov.am/am/gov-decrees/item/8641/ 3. ՓՐԿԵՆՔ ԽՈՍՐՈՎԻ ԱՆՏԱՌԸ` ՀԱՍԱՐԱԿԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՏԱՀՈԳՎԱԾ Է http://www.ecolur.org/hy/news/2009-12-18/613/ 4. Այդ տարածքում որեւէ շինություն կառուցել հնարավոր չէր լինի, եթե այն կոչվեր արգելոց http://bnamard.blogspot.com/2008/10/lena-nazaryan-hetqamecology.html WWF Հայաստան Արթուր Խոյեցյան, Հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար, Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղ (WWF Հայաստան) բջջ.` (091) 27 28 27 begin_of_the_skype_highlighting (091) 27 28 27 end_of_the_skype_highlighting էլ. փոստ` akhoyetsyan@wwfcaucasus.am Ինտ. կայք` http://www.panda.org/armenia Օգնության Կանչ: Փրկենք «Խոսրվի Անտառ» Պետական Արգելոցը http://photo.unicode.am/2010/05/xosrov-forest.html Facebook /tarm arvats kadrer Xosrovi argeloci aporini shunutyunic/ http://www.facebook.com/photo.php?pid=4844759&id=571137480#!/album.php?aid=183035&id=571137480&ref=mf Երեկ մտավոր արատներ ունեցող երեխաների թիվ 11 հատուկ դպրոցի մանկավարժները ցույց էին կազմակերպել ՄԱԿ-ի գրասենյակի մոտ, բողոքելով Մերուժան Ենգիբարյանին աշխատանքից ազատելու որոշման դեմ: Նրանք չէին ժխտում իրենց մանկապիղծ կոլեգայի հանցանքը, բայց վստահեցնում էին, որ ոչ իրենք, ոչ էլ տնօրեն Ենգիբարյանը չեն իմացել աղջիկների նկատմամբ կատարվող սեռական ոտնձգությունների եւ անառակաբարո գործողությունների մասին: Մինչդեռ հունիսի մեկին «Հրապարակ» օրաթերթում տպագրված հարցազրույցում Երեւան քաղաքի դատախազության քննիչ եւ Ավագյանի գործով հսկող դատախազ Կարեն Բատիկյանը հայտնել էր, որ քրեական գործում առկա են նյութեր, որոնք ապացուցում են, որ թիվ 11 դպրոցի աշակերտուհիները իրենց դեմ կատարվող անառակաբարո գործողությունների մասին հայտնել են դաստիարակներ Արաքսյա Մանուկյանին, Վարդուհի Եղիազարյանին, Աշոտ Ղադյանին, սակայն վերջիններս չեն պաշտպանել դպրոցի սաներին: Իրենց տնօրենին պաշտպանելու մանկավարժների ձգտումը հասկանալի կլիներ, եթե նրանք նույն կրքոտ պաշտպանությանն արժանացնեին նաեւ իրենց դպրոցի անպաշտպան աշակերտուհիներին: Ոչ թե լռեին եւ դրանով պայմաններ ստեղծեին սաներին դաժան պատիժների եւ ոտնձգությունների ենթարկելու համար: Դայակներն ու դաստիարակն իմացել են, բայց չեն պաշտպանել